مركز پژوهش كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى (جمعى از نويسندگان)
79
گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى)
هفتم « 1 » رطوبت بيضيّه « 2 » است « 3 » و اين رطوبتى است بر مثال سفيدهء تخم مرغ خام ، و اين نيز بر « 4 » شكل نصف كرهاى است محيط به طبقهء عنكبوتيّه ، چنانچه با طبقهء شبكيّه شكل كرهء تمام گرفته است . « 5 » هشتم ، طبقهء عنبيّه « 6 » است و اين نيز بر شكل نصف دايرهاى است محيط به رطوبت بيضيّه منطبق بر طبقهء مشيمه و از طرف بيرون در ميان او سوراخى است به قدر سوراخ انگور كه چوب خوشه از او بركشند و از اين جهت آن « 7 » را عنبيّه گويند ، و اين طبقه به هر رنگ كه متكوّن شده باشد ، چشم بر همان رنگ نمايد و اين سوراخى است كه آن را به عربى انسان العين و به پارسى مردمك ديده « 8 » گويند . نهم ، طبقهء قرنيه « 9 » ، و اين طبقهاى است روشن شفّاف كه طبقهء عنبيّه به هر رنگ كه باشد از عقب او نمايد و اين طبقه منطبق است بر طبقهء صلبيّه و محيط به طبقهء عنبيّه ، و اين طبقهء قرنيه هيچ رنگ ندارد ، امّا چون شاخ ، صافى و شفّاف است و رنگ او از طبقهء عنبيّه است . دهم ، طبقهء ملتحمه « 10 » است « 11 » و اين طبقهاى است به رنگ سفيد و به شكل نصف كرهاى است « 12 » مجوّف . كنارههاى آن به اطراف چشم متّصل و در ميان آن به قدر سياهى
--> ( 1 ) . س : و رطوبت هفتم . ( 2 ) . رطوبت بيضيّه : يا زلاليّه موسوم به « Aqueous humor » ، مايع بىرنگ روشنى است كه فضاى بين قرنيه و زجاجيّه را پر مىكند . ( 3 ) . س : - است . ( 4 ) . م : به . ( 5 ) . س : - است . ( 6 ) . طبقهء عنبيّه : Iris ، قدامىترين لايهء عروقى چشم است . ( 7 ) . س : او . ( 8 ) . مردمك چشم : pupil ، سوراخى است در قسمت مركزى عنبيّه كه مقدار نور وارده بر چشم را كنترل مىكند . ( 9 ) . طبقهء قرنيه : Cornea ، قسمت قدامى و شفّاف چشم كه در لايهء خارجى چشم قسمت قدامى آن را تشكيل مىدهد . ( 10 ) . طبقهء ملتحمه : Conjunctiva ، غشايى است كه پلكها را فرش كرده و كرهء چشم را مىپوشاند . ( جهت اطلاع بيشتر ، ر . ك : مبانى چشم پزشكى ، صص 17 - 29 ) . ( 11 ) . س : - است . ( 12 ) . س : - است .